CMENTARZ ŻYDOWSKI W ŁODZI

Pierwszy cmentarz żydowski w Łodzi został założony w 1811 roku i był zlokalizowany przy ul. Wesołej. Szybki wzrost liczebności gminy żydowskiej spowodował zapełnienie tego cmentarza i zrodził potrzebę utworzenia nowego. W 1892 roku powstał cmentarz żydowski przy ul. Brackiej - obecnie największy cmentarz żydowski w Europie.

W ciągu ponad stuletniej historii cmentarza spoczęło na nim wielu członków gminy żydowskiej zasłużonych dla historii "ziemi obiecanej", m.in. rabinów, fabrykantów, nauczycieli, lekarzy, naukowców, polityków, działaczy społecznych. Ich grobowce często stanowią autentyczne dzieła sztuki kamieniarskiej i kowalskiej. Tu również pochowane są ofiary jednego z najtragiczniejszych wydarzeń w dziejach żydostwa polskiego - zagłady, która dokonała się w łódzkim getcie żydowskim. Świadectwem tego jest ogromne Pole Gettowe i sześć dołów pod murem cmentarnym, w których mieli spocząć rozstrzelani ostatni Żydzi z getta łódzkiego.

Od początku swego istnienia Fundacja Monumentum Iudaicum Lodzense objęła cmentarz szczególną opieką. Ze środków Fundacji prowadzone są regularne prace porządkowe, które mają na celu oczyszczanie kwater z zarastającej je niskiej roślinności i przywrócenie pierwotnego charakteru roślinnemu otoczeniu architektoniki cmentarnej.

Fundacja wspierała także konserwację Bramy Głównej i naprawę dachu Domu Przedpogrzebowego. Przy finansowej pomocy Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej Pojednanie oraz Fundacji Wiecznej Pamięci dokonano naprawy uszkodzonych fragmentów muru cmentarnego.

Dzięki subwencji rządowej wybudowano ogrodzenie w części cmentarza zniszczonej w latach 50. w wyniku rozbudowy ul. Zagajnikowej. Istotnej pomocy udzielają Fundacji łódzkie władze samorządowe.

Fundacja Monumentum Iudaicum Lodzense prowadzi również prace renowacyjne grobowców na łódzkim cmentarzu żydowskim. Program rekonstrukcji architektonicznej cmentarza obejmuje zwłaszcza ratowanie macew i mauzoleów o doniosłej wartości historycznej i artystycznej. W ramach programu zabezpieczono kopułę grobowca rodziny Silbersteinów oraz dokonano rekonstrukcji grobowca Jarocińskich.

Fundacja finansuje również badania naukowe na cmentarzu. Stypendysta Fundacji Dariusz Dekiert dokonał pełnej inwentaryzacji cmentarza w obrębie tzw. Starego Pola. Badania te wykazały obecność w tym miejscu pochówków sprzed 1892 roku, tj. sprzed oficjalnej daty założenia cmentarza.

W 1998 roku Fundacja podjęła starania o nadanie całości cmentarza żydowskiego w Łodzi rangi Pomnika Kultury

Wszystkich zainteresowanych zapraszamy na strony poświęcone cmentarzowi ...więcej